Kijken voorbij gedrag met Els Pronk

​Tijdens onze scholingsmiddag op 10 maart 2026 stond bij de AED één van onze drie pijlers centraal: talentgericht werken. Voor mij de pijler waar mijn hart het snelst van gaat kloppen. Het is ook niet voor niets dat ik in de expertisegroep talent zit binnen onze organisatie.

Het gedachtengoed van talentgericht werken is simpel: Iedereen heeft talent. Het is niet iets waar je goed in bent, maar de reden dat je ergens goed in bent. Achter een succesvolle hardloper kan een talent van de bewuste beweger of de grenzenverlegger liggen wat voor het succes zorgt. En achter een bekende spreker kan het talent van de aansteker en de woordkunstenaar voor volle zalen en volgers zorgen.

Talent hebben we allemaal. Alleen gaat talent moeiteloos en valt daarom vaak niet op bij jezelf.

Talent is er namelijk pas als het gezien wordt.

Talent helpt je om je batterijen op te laden die je de dag door helpen en het plezier in het leven vergroten.

En wie wil dat nou niet?

Onder begeleiding van Els Pronk, één van mijn talentengoeroes, doken we deze keer dieper in op de theorie vanuit haar boek Kijken voorbij gedrag.

Een andere bril......

In mijn werk met kinderen word ik als ambulant begeleider cluster 4 dagelijks geconfronteerd met gedrag. Gedrag dat bij de leerkracht vragen oproept, schuurt of uitdaagt. Juist op die momenten ligt er volgens Els een belangrijke opdracht: met nieuwsgierigheid blijven kijken achter het gedrag.
Want, zoals deze middag zo mooi naar voren kwam:

Als je denkt dat je weet wat je ziet, stop je met kijken.

Door in het werk nieuwsgierig te blijven naar wat er achter het gedrag zit en de positieve uitzondering te blijven zoeken, kom je bij het authentieke kind, inclusief het kwetsbare deel. Want daar ligt het startpunt van de oplossing om gedrag te verminderen.
Hoe? Door te versterken van binnenuit. Iets wat Els heel mooi in haar boek beschrijft. Door met vijf verschillende brillen naar het kind te kijken, kan je het authentieke kind meer naar voren laten komen en het gedrag ervoor verminderen.

In het gesprek over de vijf brillen hebben we gesproken over:

  • 9De talenten van het kind.
  • 9De ruimte die het kind nodig heeft om te voelen wat diegene voelt.
  • 9De veiligheid van een kind en de context waar het kind zich in bevindt.
  • 9De huidige veerkracht van het kind en hoe we de veerkracht van een kind kunnen vergroten. Hierbij hebben we ook gekeken naar stress en hoe je met het venster van verduren (Window of Tolerance) stress voor kinderen inzichtelijk kan maken en hoe je in gesprek kan gaan over kleine dingen die kinderen kunnen doen om de pieken van stress te verlagen.
  • 9Welke kring van mensen en dieren om een kind heen staan die het authentieke kind echt zien.

En misschien denk je; “Dit klinkt niet als een snelle oplossing!”, Klopt! Het is geen trucje dat gedrag direct verandert, maar een duurzame route naar geluk en verbinding. En uiteindelijk is dat wat je elk kind gunt, toch?

Daarom pleit ik voor onderwijs waar we aandacht geven aan wat er al van nature is en positief aan het licht komt, het vergroten van de talenten die de kinderen hebben om zo beter te kunnen kijken naar onderwijs- en ondersteuningsbehoeften. Kinderen zijn meer dan toets resultaten en CITO analyses. Kinderen zijn groepsdieren, momentgenieters, bruggenbouwers, kansengevers, uitblinkers als zij dat willen en nog zo veel meer.

Gun kinderen een toekomst waarin ze gezien worden in hun talenten, een vervolgopleiding kunnen vinden die bij hun talenten past, werk kunnen doen waar ze blij van worden en een leven kunnen leiden dat hun batterijen positief oplaadt, zodat ze elke dag weer met plezier kunnen beginnen aan een mooie nieuwe dag!

Lieve groeten

Stefanie Roland

Ambulante begeleider cluster 4
AED Leiden